سيد احمد على خسروى

279

راهنماى داروهاى تندرستى ( فارسى )

در اسهال و اگر معالج در اين هيضه احساس بحرارة در معدة نمود از بودن عطش و التهاب و قى صفراء بايد بخورانند به مريض ربّ انار و ربّ به و ربّ غوره و از حبهاى افيونى مذكور و البته بايد معالج به تمام شقوق اين مرض بينا باشد اگرچه بيشتر اين هيضه از سردى معده است گفتار ابو على سينا در علاج اسهال بطور عموم فرموده است شيخ الاطباء ابو على سينا بايد جلوگيرى نمود اسهال را بمقبّضات و مغلّظات و مغزيّات يعنى دواها و غذاهاى قابض و غليظ و لعاب‌دار و چه بسا احتياج افتد بمخدّرات و گاهى علاج مىشود اسهال بمدرّات و معرقات و موسّعات مسام يعنى اشيائى كه دهن‌هاى رگها را باز مىكنند و گاهى جلوگير مىشود اسهال بدواهائى كه قى آورنده است و اگر مخالطة كند اسهال را حرارت بايد قرار داده شود آن قوابض از مبرّدات و بالعكس اگر مخالطة كند برودة بايد داده شود با آن قوابض از مسخّنات و نيز خواب آوردن از انفع اشياء است براى كسى كه اسهال دارد و اضرّ اشياء براى آنان آب گوشت مىباشد و نيز فرموده‌اند اگر در اسهال دواى مفرد قابض مؤثر نشود دواى مركّب قابض بايد استعمال كرد و نقل مىكنند از جالينوس كه بايد مخدّرات افيونى در شيافات داخل نكنند و نيز فرموده است كه از مجربات است در حبس اسهال نهادن محاجم تر به شكم تا چهار ساعت بماند و قوت سنجد مفيد است مخفى نماند از امراض معدة اختلاج است و اين اختلاج حركتى است از معدة غير ارادى از رطوبة غليظه لزجه در معدة كه باعث توليد بخار شده و اجزاء معده را و معدة را تكان مىدهد و به اين رطوبة سبب سابقه مىگويند و بخار متولده از اين رطوبة را سبب واصله مىگويند و علامتش تكان دادن اجزاء معدة است از داخل بخارج و از فوق بتحت مانند مشكه و بلافاصله برميگردد به حال اوّلش و علاج آن تبريد كردن معدة است بغذاها و دواهاى گرم مزاج و دفع كردن خلط لزج در معدة بمسهل‌هاى گرم مزاج مثل سنا و حب كبريتى پس از خوردن در منضج‌هاى سردمزاج و تكرار كنند تا معدة در اخلاط پاك گردد و غذا بخورند ؟ ؟ ؟ مرباى بالنگ و عسل و تخم مرغ و دارچين و بعد بخورند از معجون شيخ و رازيانه و بلادر و شربت نعناع صحيح شد